Pokrzywa – właściwości i zastosowanie

W tradycyjnej medycynie pokrzywę stosuje się już od wieków na wzmocnienie, podniesienie poziomu żelaza, czy na poprawę pracy układu moczowego. Pokrzywa jest byliną dorastającą do 150 cm wysokości. Jest popularna w całej Polsce. Prawie każdy z nas zapoznał się z parzydełkami tej rośliny, gdy przez przypadek trąciliśmy ją idąc ścieżką wśród łąk, czy przemierzając niżej położone szlaki tatr i bieszczad. Zazwyczaj rośnie ona na glebach żyznych, wilgotnych i przepuszczalnych. Spotkamy ją na obrzeżach lasów, w zaroślach nad rzekami, jeziorami, na rumowiskach a także w babcinym ogródku. Surowiec zielarski stanowią liście, całe ziele, nasiona a także korzenie.

Ziele pokrzywy- źródło wielu witamin i pierwiastków

Górna część pokrzywy zawiera witaminy: C, B1, B2, K , karoten, chlorofil (jedynie kłącze nie zawiera chlorofilu). Zawiera także kwas mrówkowy, krzemowy, foliowy, glikolowy, flawonoidy, garbniki, fitosterole, sole mineralne, bardzo dużo żelaza, potasu, wapnia, krzemu, manganu, fosforu i miedzi.

Pokrzywa zwyczajna
Ziele pokrzywy

Pokrzywa działanie:

Pokrzywa w formie soku jak i ziela oczyszcza krew z toksyn, cholesterolu, mocznika, chlorku sodu, a także innych substancji chemicznych, obniża poziom cukru. Napar z pokrzywy ma zastosowanie w przypadku cukrzycy, nieżytach żołądka, jelit, bólach głowy, chorobach płuc, trądziku, alergiach.

Działa moczopędnie, w związku z tym ma także zastosowanie przy obrzękach, zapaleniu dróg moczowych, kamicy nerkowej. Zapobiega przedwczesnemu starzeniu się organizmu, zastojom żółci, plamom na skórze, a także wzmacnia włosy i likwiduje łupież.

Świeżo ścięta pokrzywa do sałatek

Przede wszystkim pokrzywa musi być młoda, soczysta i czysta. Szukając dla siebie pokrzywy wybierajmy miejsca z dala od dróg i zanieczyszczeń. Jeżeli mamy swój ogródek możemy posadzić pokrzywę i uprawiać ją na własne potrzeby. Do zbiorów proponuję założyć gumowe rękawiczki – unikniemy nieprzyjemnych, swędzących bąbli.

Chcąc dodać świeżo ściętą pokrzywę do sałatek musimy ją sparzyć wrzątkiem (dzięki temu pokrzywa nie będzie nas parzyć przy jedzeniu). Możemy dodawać ją do wielu sałatek, mieszać z owocami itp.

Sok z pokrzywy – zdrowy, ale trudno wycisnąć.

Sok – świetne źródło witamin, idealny dla kobiet w ciąży. Pomocny przy anemii wzmacnia i oczyszcza krew z toksyn. Ale jak go zrobić ? Zaopatrzeni w dobre rękawiczki i nóż ścinamy pokrzywę kilka cm nad ziemią. Sok można wycisnąć na kilka sposobów w zależności jaki sprzęt mamy do dyspozycji. Można sokowirówką… ale po chwili zobaczymy, że niewiele wydostaje się niewielka ilość soku a sokowirówka zaczyna się bardzo grzać. Niestety włókna świeżej pokrzywy skutecznie zatykają drobne sitka (tylko nieliczne sokowirówki radzą sobie z tą rośliną) Są też specjalne wolnoobrotowe wyciskarki, można też użyć młynka do mięsa. Jeżeli nasz sprzęt zaczyna się grzać, sok nie chce lecieć przerwijmy pracę, aby go nie zniszczyć. Znacząco pomaga wcześniejsze poszatkowanie pokrzywy. Świeżo wyciśnięty sok przechowuje się w lodówce maksymalnie 2-3 dni (chyba, że sami dodamy miodu lub spirytusu aby przedłużyć jego okres przydatności)

Jeżeli nie mamy warunków do wyciśnięcia soku możemy kupić gotowy sok. Jest wiele firm produkujących “soki z pokrzywy”. Jeżeli szukamy prawdziwego soku spójrzmy na skład. Wiele z nich są to “soki” powstałe z suszonego ziela do którego dodana jest ponownie woda. Takie “soki” są dodatkowo pasteryzowane, z dodatkowymi witaminami (należy mieć świadomość tego że decydujemy się na taki sok)

Druga wersja soku z pokrzywy są to soki wyciskane z roślin a następnie pasteryzowane (różnią się od wcześniejszego tym że nie są odzyskiwane z suszu).

Ostatnia wersja soków to takie które są wykonane ze świeżo ściętej pokrzywy i stabilizowane alkoholem – niepasteryzowane. (alkohol zabezpiecza przed psuciem się soku, nie musimy w ciągu kilku dni wypić wszystkiego jak w przypadku pasteryzowanych po otwarciu. Nie są poddane obróbce cieplnej, więc nie tracą cennych witamin i pierwiastków występujących w świeżej roślinie. Takie soki będą droższe od innych ze względu na cenę alkoholu.

Suszona pokrzywa – czyli zdrowa herbatka

Działa lekko moczopędnie, wspomaga układ moczowy, oczyszcza krew z toksyn.Jeżeli decydujemy się sami wykonać susz z pokrzywy – to musimy zapewnić jej odpowiednie warunki suszenia. Tradycyjna metoda: w domowych warunkach wykorzystujemy np.: poddasze, altanę lub inne miejsce gdzie panuje dość wysoka temperatura w okresie letnim, ale musi ono być osłonięte przed dostępem światła. Rozkładamy cienką warstwę ściętej pokrzywy- wybieramy ciepłe, słoneczne dni. W początkowej fazie schnięcia należy obracać pokrzywę (przynajmniej raz dziennie), aby równomiernie schła. Po kilku dniach powinna być sucha, kruszyć w ręku.Należy ją rozdrobnić i umieścić w papierowych torebkach ew. celofanowych do tego przeznaczonych. Przechowuje się ją w suchym miejscu z dala od światła.

Jedna czubata łyżeczka suszonej, zmielonej pokrzywy lub jedna łyżka świeżej, pokrojonej pokrzywy na szklankę wrzątku. Należy przykryć np. spodeczkiem w celu lepszego naparzenia. Po 10-15 minutach przecedzić. W zależności od potrzeb 1-3 szklanki dziennie.

Jeżeli chcemy kupić suszoną pokrzywę to trzeba jej się dobrze przyjrzeć. Naprawdę dobry susz wbrew pozorom jest trudno dostać. Jeżeli po otwarciu opakowania czujemy zapach siana a nie pokrzywy, susz jest wyblakły lub bardzo, bardzo ciemny – niemalże brunatny – oznacza to, że był suszony w niewłaściwych warunkach, zbyt długo lub źle przechowywany. Nie ma wtedy sensu parzenie i picie takiej pokrzywy.

Pokrzywa parzona czy sok ? Co lepsze ?

Moim zdaniem najlepszy jest czysty sok niepoddany obróbce termicznej (niepasteryzowany) wyciśnięty w naszej kuchni. Mamy wtedy 100% esencji witamin, pierwiastków, enzymów które dała nam natura w pokrzywię. Na drugim miejscu stawiam soki bez obróbki termicznej, ze świeżego ziela, zakonserwowane alkoholem lub miodem. Możemy przez cały rok cieszyć się właściwościami pokrzywy. Soki pasteryzowane jak na razie stawiam na trzecim miejscu – obróbka termiczna niestety ma swoje minusy i pewne rzeczy są bezpowrotnie utracone- ale jeżeli jest z dobrego surowca i odpowiednio wykonana ma jeszcze sporo do zaoferowania.

Parzona pokrzywa niesie ze sobą całą ceremonię z tym związaną (nie zawsze mamy na to czas) ale polecam jako uzupełnienie naszej diety, jeżeli mamy problemy z układem moczowym, chcemy oczyścić organizm z toksyn czy pić dla poprawienia odporności. Niestety- jeżeli chcemy podnieść poziom żelaza musielibyśmy pić aż ok. 2 litry dziennie (gdy soku wystarczy 30-80ml)

Suszone liście pokrzywy zmielone na pył

Pył z liści pokrzywy można dodawać do sałatek, jogurtów, zup. Taka pokrzywa bardzo dobrze się przyswaja, wystarczy niewielka ilość dziennie. Jest niewyczuwalna w pożywieniu (można nawet posypać pomidora czy ogórka na kanapce).

Jedna uwaga – nigdy nie wolno łykać suchej, zmielonej pokrzywy – można się zakrztusić. Zawsze musi być ona albo zmoczona na łyżeczce albo właśnie przez dodanie do zup, czy podana na kanapki z wilgotnym warzywem (jak pomidor itp), czy dodana do jogurtów.

Lśniące, długie włosy – serum naszych babć

Długie i mocne warkocze naszych babć i prababć to m.in zasługa pokrzywy.
W pewnej mierze było to związane z mniej przetworzonym pożywieniem i brakiem farbowania. Na wsie stosowano przekazywany z pokolenia na pokolenie sposób na wzmocnienie włosów. Płukanki wykonane z pokrzywy doskonale odżywiały włosy, poprawiały skórę głowy a spływając po twarzy dodatkowo ją “odmładzały”. Drugim ziołem stosowanym na włosy był korzeń łopianu – sprawdzał się wyśmienicie przy łupieżu i zbyt przetłuszczających się włosów.

Majowa pokrzywa

Dlaczego utarło się że najlepsza pokrzywa to ta zbierana w maju? Czy zbierana w lipcu nie ma już swoich właściwości?. Oczywiście obie będą działały tak samo- pod warunkiem, że jedna i drugą będzie młodą pokrzywą (nie „zdrewniałą, suchą czy kwitnącą).

A co z pokrzywą w późniejszej części lata ? Wystarczy ściąć starą pokrzywę – a za kilka tygodni będziemy mieli ładną soczystą, młodą pokrzywę.

Korzeń pokrzywy – ukryte pod ziemią dobro

Drugą częścią pokrzywy wykorzystywaną w medycynie naturalnej jest korzeń pokrzywy. Z moich wieloletnich obserwacji nie jestem wstanie wskazać lepszego zioła niż korzeń pokrzywy przy problemach ze zbyt częstym oddawaniem moczu (zarówno u kobiet jak i u mężczyzn) czy przy problemach z prostatą.Korzeń pokrzywy konserwuje się alkoholem.

Korzeń pokrzywy
Korzeń pokrzywy

Widoczne, namacalne efekty występują już po około 2-3 tygodniach stosowania. Wielu moich klientów jest oczarowanych jego działaniem. Po latach wielokrotnego wstawania w nocy w końcu mogą przespać noc bez potrzeby wstawania lub tylko do pojedynczego wyjścia do łazienki. Korzeń pokrzywy znacznie poprawił komfort życia osób borykających się z tym problemem.

Nalewkę na korzeniu pokrzywy można wykonać samemu. Wykopujemy go w okresie jesiennym, dokładnie myjemy i zalewamy spirytusem. Jeżeli nie mamy wystarczającej ilości korzenia pokrzywy można już dostać w sklepach gotową nalewkę/intrakt.